Myat Tun Oo

မြန်မာပြည်ရဲ့ လက်ရှိအခြေအနေက ကွန်ဒိုကို ငွေသွင်းရပြီး မဆောက်ဘဲ ထားတာကို နှစ်ပေါင်းများစွာ သည်းခံစောင့်နေသူတွေ ရှိသလို ဘာမှမတတ် အသုံးမကျသူတွေကလည်း ဒေါက်တာဘွဲ့တွေ ရရှိနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ စီးပွားရေးကို အဝီစိထဲကျအောင် လုပ်ခဲ့သူက စီမံခန့်ခွဲမှု ဒေါက်တာဘွဲ့ရသလို ဆေးလိမ်ကုသူကလည်း ဒေါက်တာဘွဲ့ရတာ တွေ့ရပါတယ်။ ထူးခန့်ကျော် လိမ်တာကို သွားအကုခံသူတွေ များစွာရှိသလို မအလအောက်ကို သွားနေတဲ့ နွားများစွာလည်း ရှိနေပါတယ်။ ပြည်သူတွေအနေနဲ့က အလိမ်မခံရအောင်သာ ကြိုးစားကြပါ။ တော်လှန်ရေးမှာ ငွေကောက်ခံသူ ဆယ်

အမေရိကန်မှာ ထရမ့်က မဲနိုင်ပြီး အာဏာရလာခဲ့တယ်။ ပထမအခေါက်မှာ မြန်မာအများစုက ဟီလာရီ ကလင်တန်ကို ထောက်ခံခဲ့မယ်ထင်ပါတယ်။ သတင်းမီဒီယာတွေ၊ လွှတ်တော်ဝါရင့်တွေ၊ နာမည်ကြီး လူရွှင်တော်တွေ၊ ဆယ်လီတွေကအစ ထရမ့်မနိုင်ဘူး၊ ထရမ့်ဟာ လူနောက်ဆိုပြီး ဝိုင်းပြောကြတယ်။ အိုဘားမားကဆိုရင် အိမ်ဖြူတော် သတင်းထောက်တွေအတွက် ညစာစားပွဲမှာ ထရမ့်ကို ပေါ်တင် လှောင်ပြောင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို ဆယ်လီတွေ၊ ဝါရင့်နိုင်ငံရေးသမားတွေ၊ အနုပညာရှင်တွေက ထရမ့်ကို မဲမပေးဖို့၊ မထောက်ခံဖို့ ပြောတဲ့ကြားက ၂၀၁၆ မှာ သူမဲနိုင်သွားခဲ့ပါတယ်။

ယခုတလောမှာ မအလလေတပ်က ရခိုင်က နယ်တွေကို အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲနေတာ အားလုံးသိကြမှာပါ။ AA ကလည်း မအလကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် လက်တုံ့ပြန်သွားမယ်ဆိုပြီး ကြေညာထားတာ အားလုံးသိကြမှာပါ။ ဒါဆိုရင် မေးခွန်းက မအလလေတပ်က လူတွေက AA ကို ကြောက်လားဆိုတာပါ။ ဒီလို ဗုံးကြဲချိန်မှာ လေတပ်မိသားစုတွေ ပြန်မေးလေ့ရှိတာက ငါတို့ကို AA က ပြန်ဒုက္ခပေးနိုင်လားဆိုတာပါ။ မကွေးလေတပ်၊ မန္တလေးလေတပ်ကို တိုက်ခိုက်ခံရတာ ရှိခဲ့ပေမယ့် ဒါတွေအများစုက NUG လက်အောက်ခံ PDF တွေပါ။ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေက သူတို့ကို လာပြီး ပစ်ခတ်တာ၊

ဒီမိုစနစ်မှာ ပါတီများစွာရှိပြီး ပေါ်လစီမကြိုက်ရင် အဂတိအမှုတွေရှိရင် လိုင်းပေါ်မှာ ကျယ်ကျယ်လောင်လောင် ရန်ဖြစ်ပြောဆိုကြတာ ရှိပါတယ်။ ဥပမာ အမေရိကန်ဟာ အီရန်နဲ့ စစ်ဖြစ်နေချိန်မှာတောင် ဒုံးပျံနည်းသွားတာကအစ တစ်ခါတလေမှာ ထရမ့်ရဲ့ သားမက်ကို စစ်ကနေ အကျိုးအမြတ်ရတယ်ဆိုပြီး စွပ်စွဲရေးသားတာအဆုံး လိုင်းပေါ်တင်ကြပါတယ်။ အီရန်ဘက်ကနေ စဉ်းစားရင် အမေရိကန်က ဒုံးပျံတွေကုန် လက်နက်တွေကုန်လို့ သူကနိုင်တော့မယောင် ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်စေပါတယ်။ ဒါဆိုရင် အီရန်ထဲမှာရော။ အီရန်က ဘုန်းကြီးအာဏာရှင်ပေါ့။ အီရန်ထဲမှာ

မအလက ခွေးတုသမ္မတလုပ်ချိန် သူ့ဘောမမီဒီယာက လေသံလွှင့်တာက တိုက်ပွဲတွေ နိုင်နေပြီ၊ အညာကို ပြန်စိုးမိုးမယ်၊ ရခိုင်ကို ပြန်သိမ်းမယ်ဆိုတာပါ။ ဒါ့အပြင် အာဏာရှင် အာဆီယံနဲ့ ရုရှားဘာညာ သွားပြပြီး အဘကို အသိအမှတ်ပြုပြီ ဘာညာဆိုပြီး ဂုဏ်ဆာပြခဲ့တာ အားလုံး သတိထားမိမှာပါ။ ဒါပေမယ့် မြေပြင်က အခြေအနေက ဝေဟင်နဲ့ ကွာနေတာက အမှန်ပါ။ ရဲဝင်းဦးဟာ မအလ တပ်ချုပ်လုပ်ချိန်က အဆုံးအဖြတ်မပေးဘဲ ဟန့်သလို ထားခဲ့တဲ့ အမှုတွေ၊ အထူးသဖြင့် မိုးမြင့်ထွန်း အယူခံဝင်တာမျိုး၊ လောက်ကိုင် လက်နက်ချ သေဒဏ်ပေးတာမျိုးတွေကို နှစ်လျှေ

စာရေးသူတို့လို NUG ထောက်ခံသူတွေအားလုံးသတိထားရမှာက ပါလက်စတိုင်း အကြမ်းဖက်ကိစ္စ၊ ငွေကြေးကိစ္စတွေ၊ လက်ဝဲ ကွန်ကြောင်တွေနဲ့ ကင်းကင်းနေဖို့ မိမိ NUG ငွေကြေးကွန်ယက်ထဲ ဒီကောင်တွေကို မဝင်လာစေဖို့ပါ။ သူတို့နဲ့ ရောပြီး အစ္စရေးကိစ္စ သပိတ်ကိစ္စတွေ ဝင်မပါပါနဲ့။ စင်ကာပူမှာ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ကို သွားထောက်ခံလို့ အဖမ်းခံရတဲ့ မြန်မာကို သတိရပါ။ ဘာမဟုတ်တဲ့ကိစ္စနဲ့ မိမိတော်လှန်ရေးထောက်ပို့ ကွန်ယက်ကို မထိခိုက်ပါစေနဲ့။ အနောက်နိုင်ငံတွေမှာ ဒီမိုဖခင် ယူကေနိုင်ငံမှာတောင် ပါလက်စတိုင်းလှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ (Pale

အချို့ကိစ္စတွေမှာ မအလကို ဖိအားပေးရန် မိမိသိသော်လည်း ဘာမှ မတင်ခဲ့ပါ။ သူ့သားက သူ့အမေ လွတ်မြောက်အောင် လုပ်ချိန်မှာ သူမ ကျန်းမာတယ် သွားပြောရင် သူ့သားရဲ့ လှုပ်ရှားမှု အရှိန်လျော့သွားမှာပါ။ လူဆိုတာ အရိပ်သုံးပါး နားလည်ရပါတယ်။ ယခုတော့ ICRC ပုံလဲ တက်လာလို့ ရေးစရာရှိတာ ရေးပါ့မယ်။ ဒီနေရာမှာ နိုင်ငံခြားက ဖိအားပေးတာတွေကို ဒီမိုအတွက် စေတနာလို့ မယူဆဘဲ သူတို့အကျိုးအတွက် သူတို့လုပ်တယ်လို့ မှတ်ယူပေးပါ။ ပထမက တရုတ်ဖိအားပါ။ တရုတ်ဟာ ဒီမိုကရေစီ ရစေချင်လို့ မအလကို ဖိအားပေးတာ မဟုတ်ပါ။ ယခုလက်ရှိအချိန်

NLD အစိုးရနဲ့ တူတာတွေ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ပြီး မတူတာတွေကို ညှိနှိုင်းနေပါတယ် (မအလ ခွေးတပ်ချုပ်) NUG အစိုးရနဲ့ တူတာတွေ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ပြီး မတူတာတွေကို ညှိနှိုင်းနေပါတယ် (နဂါး ခွေးတပ်ချုပ်) NUG အစိုးရနဲ့ တူတာတွေ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ပြီး မတူတာတွေကို ညှိနှိုင်းနေပါတယ် (SRF) NUG အစိုးရနဲ့ တူတာတွေ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ပြီး မတူတာတွေကို ညှိနှိုင်းနေပါတယ် (PLA နီနီကျော်) NUG အစိုးရနဲ့ တူတာတွေ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ပြီး မတူတာတွေကို ညှိနှိုင်းနေပါတယ် (BPLA-ဆောင်းခ)

ဒါဆိုရင် အချို့က အဘကတော်တာပေါ့ ဘာလို့ တပ်ထဲကအတိုင်း တိုင်းပြည်ကို ကောင်းအောင် ကြက်စျေးကျအောင် မလုပ်နိုင်တာလဲဆိုပြီး မေးသူတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ ပထမဆုံး မအလတပ်ထဲက ကြက်စျေးပေါတယ်ဆိုတာ လူကြက်လား ကြက်ဥထုတ်တဲ့ ကြက်စျေးလားဆိုပြီး နောက်ပြောင်မေးလိုသူတွေလဲ ရှိမှာပါ။ ဒီနေရာမှာ လူကြက်က လင်ရှေ့တန်းမှာ သေချိန်ကစလို့ လစာက မရတာ၊ လိုင်းခန်းက ဆင်းပေးရဖို့ အကြောင်းဖန်လာတာတွေ ဘာညာမျိုးစုံပါ။ စစ်ပွဲနဲ့ ရှေ့တန်းထွက်ချိန် တပ်ရေးဗိုလ်ကြီးက အလကားစွဲစားတာ ခံရသူ ရဲမေတွေက အများကြီးပါ။ တပ်ရေးဗိုလ်ကြီးက စား

စာရေးသူတို့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးဟာ သင်ခန်းစာယူတတ်ရင် ယူစရာတွေများပါတယ်။ အာဏာရှင် ကွန်မြူနစ်တရုတ်နိုင်ငံမှာ သမ္မတရှီက ယခင်ဩဇာကြီးခဲ့တဲ့ တရုတ်စစ်တပ်က ထိပ်ပိုင်းတွေကိုဖြုတ်ရာမှာ သမ္မတရှီနဲ့ စစ်တပ်ကနောက်နှစ်ယောက်သာ စစ်ကော်မရှင်မှာ ကျန်ပါတော့တယ်။ သူတို့က စာရေးသူတို့တိုင်းပြည်က မအလခွေးတပ်လို ပြန်မစွာရဲပါ။ ထို့အတူ ကွန်ကြောင် PLA က တပ်ရင်းမှူးလောက်က NUG က တပ်သားတွေကိုသတ် ရှောင်ပြေးပြီး အဖမ်းမခံဘဲ ပမာမခန့်လဲ လုပ်လို့မရပါ။ ဒီနေရာမှာ ဒီမိုတိုင်းပြည်နဲ့တော့ ကွာပါတယ်။ အမေရိကန် ဗိုလ်သင်တန်းဆင်

သတင်းသမားများက NUG ကို မကောင်းကြောင်းသာ အများစု ရေးပြီး သူတို့ အင်တာဗျူးသူကလည်း NUG ဖောင်းထုသူများသာ ဖြစ်လို့ သာမန် ပြည်သူတွေအနေနဲ့ တွေဝေသွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြည်သူတွေက ပညာတတ်၊ ကိုယ်သိ ကိုယ်တတ်၊ စောက်ရမ်းတော်တယ်လို့ မိမိကိုယ်ကို သတ်မှတ်သူ ပညာရှင် လူတန်းစား၊ သတင်းသမား လူတန်းစားကို လက်ခလယ် ထောင်ပြခဲ့တာက ယူကေက ခွဲထွက်ရေး (Brexit) မဲခွဲမှု၊ အမေရိကန်က သမ္မတ ထရမ့် ရွေးကောက်ပွဲတို့က ထင်ရှားတဲ့ ကမ္ဘာ့ ဥပမာတွေပါ။ မြန်မာပြည်မှာလည်း NLD ကို လူတွေ စိတ်ပျက်နေသယောင် ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်

မကြည်ပြာကို စာရေးသူသိတာ ယခင်ရန်ကုန်အစိုးရလက်ထက်ထဲကပါ။ မကြည်ပြာတို့ ကိုနေဘုန်းလတ်တို့က စာရေးသူကြိုက်သူများတော့ မဟုတ်ခဲ့ပါ။ ဒါပေမဲ့ ရန်ကုန်အစိုးရအစည်းအဝေးမှတ်တမ်းကို သတင်းသမားတွေထံ ဖြန့်ရာမှာတော့ သူတို့နဲ့မဆိုင်ဘဲ ယခုမအလ ဘောမ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားဝန်ကြီးဖြစ်ကြောင်း ထိုစဉ်ထဲက ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။ ယခု NUG ထဲက ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးဝန်ကြီးက မကြည်ပြာဟာ တာဝန်သိစွာ မိမိအမှားမလုပ်သော်လည်း ရာထူးမမက်ဘဲ နုတ်ထွက်သွားတာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါက ဘာကွာလဲဆိုတော့ ICC က ရှေ့နေချုပ်ဟာ သူ့ကို သူနဲ့ မွတ်စလင်ဘာသာတူ...

NUG ရဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှု၊ အုပ်ချုပ်မှုတွေ၊ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေကို အချို့က ဝေဖန်ကြသလို အချို့သတင်းသမားတွေကလည်း မိမိနှင့် သိသူ အဖမ်းခံရရင် တရားစီရင်တာက ကြာတယ်၊ မိမိလိုသလို ရလဒ် မဖြစ်လာရင် တရားမမျှတဘူးလို့ ထအော်ကြတာ တွေ့ရပါတယ်။ မနေ့က တတိယအုပ်စုတွေ၊ လူ့အခွင့်အရေးသမားတွေ လေးစားအားကျ အတုယူတဲ့ ကုလရဲ့ ဆက်စပ်အဖွဲ့ ICC ရဲ့ ရှေ့နေချုပ်ကို တိုင်ကြားသူ အမျိုးသမီးက CNN နှင့် အင်တာဗျူးပြီး သူမ တိုင်ကြားရတဲ့ အကြောင်းအရာကို စတင်ပြောပါတယ်။ သူမ တိုင်တာက NUG ကို တတိယအုပ်စုကတိုင်သလို မကြည်ပြာ ယောက်

အမေရိကန်စစ်တပ်က မအလတပ်နဲ့ စကားပြောတာကို အချို့လော်ဘီတွေက မအလကို အသိအမှတ်ပြုသလို လော်ခဲ့ကြတာ သတိထားမိမှာပါ။ တကယ်က မအလတပ်ကို တွေ့ခဲ့သူက ယခုအတွင်းမှာတင်ပြတဲ့ မှတ်တမ်းတွေအရ Indo pacific commander မဟုတ်၊ ဒုတိုင်းမှူးမဟုတ်ဘဲ ဂျပန်အခြေစိုက် ဒုတပ်မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် Wallace အဆင့်သာ တွေ့ခဲ့တာပါ။ သူနဲ့အတူ အရှေ့တောင်အာရှဆိုင်ရာ FBI က တာဝန်ရှိသူတွေ တက်ခဲ့ပါတယ်။ အလုပ်သဘောပါ။ မအလဟာ သူပေါက်ကြားစေလိုရင် ဘီဘီစီကနေ ပြောလေ့ရှိပေမယ့် ဒီကိစ္စကတော့ သူ့ကိုဟိုက ကျားဖြန့်ကိစ္စ နှိမ်နင်းဖို့၊ ဘိန်း၊ ဆ

မအလ စစ်တပ် မုဒိမ်းမှု ဘယ်တော့မှ အရေးမယူ၊ မိန်းမတွေကို မုဒိမ်းကျင့်၊ လူသတ်ဆက်လုပ်တယ်။ မိန်းမတွေကို နှောင့်ယှက်တာ မအလတပ် ပြစ်မှုစာရင်းထဲတောင် မရှိ။ နဂါး၊ PLA နဲ့ SRA အောက်က အဖွဲ့များ မုဒိမ်းမှု အရေးမယူ၊ မိန်းမတွေ နှောင့်ယှက်တာ အရေးမယူ၊ လူသတ်တာ အရေးမယူ၊ အရေးယူဖို့ မကြိုးစား။ NGO/CSO/သတင်းသမား မအလ ဝေဖန် နဂါး၊ PLA၊ SRA ကို မဝေဖန်။ ICC က မုဒိမ်းမှုနဲ့ မိန်းမတွေကို လိင်စော်ကားတာ နှစ်နှစ်ကျော်အထိ ယခုအထိ အရေးမယူနိုင်သေးဘူး။ NUG က သူ့ထံ တိုင်ကြားမှုတွေကို သေချာ စုံစမ်းပြီး အရေးယူသလို၊

ICC ဟာ ကုလအောက်က အဖွဲ့ကြီးပါ။ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ၊ လူမျိုးတုန်း သတ်ဖြတ်သူတွေကို တရားစွဲ ထောင်ချရာမှာ နာမည်ကြီးပါတယ်။ မအလကို ဖမ်းဝရမ်း မထုတ်သေးပေမယ့် အမှုတည်ဆောက်နေပါတယ်။ ပြောလိုတာက ICC ဟာ ဥပဒေကြောင်းအရ အင်မတန်မှ မြင့်မားတဲ့ အဖွဲ့ကြီးပါ။ သူ့ကို မြန်မာပြည်ထဲက NGO တွေ၊ CSO တွေက လေးစားသလို သမဂ္ဂတွေကလည်း လေးစားပါတယ်။ တတိယအင်အားစုကြီးကလည်း လေးစားပါတယ်။ NGO တွေက ဦးဆောင်တဲ့ ကရင်နီ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဆို ကုလကို ဒုက္ခသည်စခန်းကအစ အုပ်ချုပ်ရေးအဆုံး စံအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ မနေ့က မြန်မာပြည်မှ

PDF အချင်းချင်း တစ်ယောက်ကို ပစ်တယ်၊ ပစ်သူရော အခြားသံသယတရားခံတွေကို NUG က ဖမ်းတယ်၊ အရေးယူတယ်။ အဖမ်းခံရသူ ဗျူဟာမှူးက လူချစ်လူခင်ပေါတယ်။ သူက PLA က မအလတပ်လေယာဉ်ကို ပစ်ချတယ်ဆိုပြီး လိမ်ပြောတုန်းက ထောက်ပြလို့ PLA နဲ့ ငြိ ဖူးပါတယ်။ သေသွားသူ PDF တပ်ရင်းမှူးက PLA တွေနဲ့ အလွန်ရင်းနှီးတယ်။ ဒီကိစ္စ ဒီလောက်ပဲ လောလောဆယ် ရေးပါ့မယ်။ PLA က PDF လေးယောက်ကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်တယ်။ PLA ရော ကွန်မြူနစ်ပါတီရော ယခုအချိန်အထိ ထို PLA တပ်ဖွဲ့ဝင်ကို မဖမ်းဘူး။ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ အသံမထွက်ဘူး။ တွေ့ဆုံမယ်ဆိုပြီး ဆယ