ICC က NUG ကို မုဒိမ်းမှုကိစ္စ ဘာတွေ ထောက်ပြလိုက်လဲ?

ICC ဟာ ကုလအောက်က အဖွဲ့ကြီးပါ။ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ၊ လူမျိုးတုန်း သတ်ဖြတ်သူတွေကို တရားစွဲ ထောင်ချရာမှာ နာမည်ကြီးပါတယ်။ မအလကို ဖမ်းဝရမ်း မထုတ်သေးပေမယ့် အမှုတည်ဆောက်နေပါတယ်။ ပြောလိုတာက ICC ဟာ ဥပဒေကြောင်းအရ အင်မတန်မှ မြင့်မားတဲ့ အဖွဲ့ကြီးပါ။ သူ့ကို မြန်မာပြည်ထဲက NGO တွေ၊ CSO တွေက လေးစားသလို သမဂ္ဂတွေကလည်း လေးစားပါတယ်။ တတိယအင်အားစုကြီးကလည်း လေးစားပါတယ်။ NGO တွေက ဦးဆောင်တဲ့ ကရင်နီ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ဆို ကုလကို ဒုက္ခသည်စခန်းကအစ အုပ်ချုပ်ရေးအဆုံး စံအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ မနေ့က မြန်မာပြည်မှာ လူတစ်ယောက်ကို တစ်ဖွဲ့အနေနဲ့ ဖွဲ့ထားတဲ့ အဖွဲ့တွေက NUG က မုဒိမ်းမှု စစ်ဆေးတာ ခြောက်လ ကြာနေလို့ စာထုတ်ပြီး ဘီဘီစီကလည်း သတင်းအနေနဲ့ တင်ဆက်သွားပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ NUG ကိုင်တွယ်ခဲ့ရတာက မကြည်ပြာကိစ္စနဲ့ ယခု မုဒိမ်းမှုပါ။

ဒါပေမယ့် အဆိုပါ NGO အဖွဲ့တွေက နဂါးမုဒိမ်း ကျင့်တာ၊ SRA အဖွဲ့က မုဒိမ်း ကျင့်တာကို စာထုတ်တာ သင်တို့ ကြားဖူးပါသလား?

ယခု ရေးပြလိုတာက NUG နဲ့ ICC က မုဒိမ်းမှုတို့၊ လိင်အကြမ်းဖက်မှုတို့ကို ကိုင်တွယ်ရာမှာ ဘယ်သူက ပိုမြန်လဲ၊ ပွင့်လင်းမြင်သာလဲ ဆိုတာ ပြည်သူများ သိရှိပြီး ဆုံးဖြတ်နိုင်အောင်ပါ။

ICC ရဲ့ ရှေ့နေချုပ်က Karim Ahmad Khan (အာမတ်ခန်း) ပါ။ သူက အင်္ဂလိပ်နိုင်ငံသား၊ ပါကစ္စတန်နွယ်ဖွား မူစလင်လူမျိုးပါ။ သူက သူ့ရဲ့ လက်ထောက်ရှေ့နေမလေးကို အလိုမတူဘဲ ၂၀၂၃-၂၄ မှာ သူ့ရုံးခန်းမှာ၊ သူ့အိမ်မှာ၊ ခရီးထွက်ချိန်မှာ အလိုမတူဘဲ အကြိမ်ကြိမ် ဟိုကိုင် ဒီကိုင် လုပ်ခဲ့ပြီး ကာမဆက်ဆံခဲ့ပါတယ်။ သူက ဟို NGO တွေနဲ့ သိသော အမျိုးသမီးက မကြည်ပြာ အမျိုးသားကို “Like or Love” မေးတဲ့ အဆင့်လောက် မဟုတ်ပါ။ ဒီရှေ့နေ အာမတ်ခန်းက “Like or Love” ကို မှားဖြေတာ မဟုတ်ဘဲ အကြိမ်ကြိမ် ကိုင်တာ၊ လိင်ဆက်ဆံတာ လုပ်တာပါ။ ဒီကိစ္စကို ကောင်မလေးက မေလ ၂၀၂၄ မှာ ကုလရဲ့ စည်းကမ်း ထိန်းသိမ်းရေး အဖွဲ့ကို တိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကုလက အရေးမယူခဲ့ဘဲ မေလ ၂၀၂၅ (တစ်နှစ်အကြာ) မှာ ဒီပြစ်မှု ကျူးလွန်တယ်လို့ သံသယတရားခံ ရှေ့နေချူပ်ကို ခွင့်နဲ့ လစာအပြည့်ပေးပြီး ခဏ အနားပေးထားခဲ့ပါတယ်။ သုံးဦးထိုင် ကုလတရားရုံးက ပြစ်မှု ကျူးလွန်တာဟာ အလုံးစုံ သက်သေမပြနိုင်လို့ (beyond reasonable doubt) သံသယအကျိုးခံစားစေ ဆိုပြီး အရေးမယူဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါသေးတယ်။ ဒါပေမယ့် ဇွန် ၂၀၂၆ မှာ ၂၁ နိုင်ငံအဖွဲ့က ပြင်းထန်သော မသင့်လျော်သော ပြစ်မှု (serious misconduct) သတ်မှတ်ပြီး တာဝန်မှ ရပ်စဲခဲ့ပါတယ်။ NGO/CSO တွေ လေးစားတဲ့ ကုလက နှစ်နှစ်ကြာမှသာ တာဝန်မှ ရပ်စဲတာ ကြေညာနိုင်တာပါ။ NUG က မကြည်ပြာကိစ္စ စစ်ဆေးတာ၊ သူ့ယောင်္ကျားကို တာဝန်မှ အပြစ်မရှိဘဲ ဒေါ်စူဇနာရဲ့ မှတ်ချက်နဲ့ ရပ်စဲတာ၊ အမှုစစ်ဆေးတာက ပစ္စည်း အစုံ ရှိတဲ့ ကုလထက် ပိုမြန်တာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒီရှေ့နေအမှုက မပြီးသေးဘဲ နိုင်ငံစုံ မဲခွဲဖို့အထိ ယခုအထိ ဆက်စစ်ဆေးနေဆဲပါ။

ဒီနေရာမှာ NUG က ဆရာကြီး ဇော်ဝေစိုးက အချိန်တိုအတွင်း လူ ပစ္စည်း မပြည့်စုံတဲ့ ကြားက တောထဲကနေ မကြည်ပြာကိစ္စ၊ သူ့ယောင်္ကျားကို မဟုတ်ဘဲ အကွက်ဆင် တိုင်တာကို ကုလထက်၊ ICC ထက် အချိန်တိုအတွင်းမှာ စစ်ဆေးနိုင်တာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒီစီရင်ချက်ကို မှန်တယ်မထင်ပါ။ ဒါပေမယ့် NUG ကို မဝေဖန်ခဲ့ပါ။ ထိုကိစ္စကို ဖွတဲ့ သတင်းထောက် မြောက်ကျော်သူ ဆိုရင် ဟို မိန်းကလေးက အနောက်နိုင်ငံကို ရောက်လို့ ဥရောပမှာ တရားစွဲရင် သူ မြန်မာပြည်မှာ ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ လိင်အမှုက ထောင်ကျမှာပါ။

ဒါဆိုရင် အခြားနိုင်ငံတွေက မုဒိမ်းမှု စစ်ဆေးရင် ဘယ်လောက် ကြာလဲ? အမေရိကန်က ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်သူ Harvey Weinstein ကို မုဒိမ်းမှု စွပ်စွဲရာက ဖမ်းတာ၊ ပြစ်မှု ကျူးလွန်ကြောင်း အမိန့်ချတာ ၂ နှစ်နဲ့ ငါးလ ကြာခဲ့ပါတယ်။

ဘီဘီစီဌာနချုပ်ရှိတဲ့ ယူကေမှာ အနုပညာရှင် Rolf Harris ကို မုဒိမ်းမှု စစ်ဆေးတာ လနှစ်ဆယ် ကြာခဲ့ပါတယ်။

ဒါကြောင့် NUG ဟာ တောထဲမှာ မပြည့်မစုံနဲ့ အမှုစစ်ဆေးပေမယ့် ကုလထက်၊ အမေရိကန်ထက်၊ ယူကေထက်တော့ မြန်နေသေးတယ်ဆိုတာပါ။ ဒါထက် ပိုပြီး ထူးခြားတာက မိမိအောက်က လူတွေကို NUG က လူသတ်မှု၊ အခြား လိင်အမှု လိမ်နဲ့ တိုင်တိုင် အရေးယူပေမယ့် PLA, SRA အောက်က အဖွဲ့တွေ၊ ထို NGO/CSO ရဲ့ ယောင်္ကျားတွေ ဖွဲ့ထားတဲ့ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေထက်တော့ သာတယ်ဆိုတာပါ။

ဒီနေရာမှာ NUG အနေနဲ့လည်း သတိထားစရာတွေ ရှိပါတယ်။ အဆိုပါ NGO/CSO နဲ့ စရဖတို့က အဆိုပါ အမျိုးသမီးကိစ္စကို အသုံးချပြီး NUG ထဲက အရေးပါသူ ဝန်ကြီးတွေ၊ သူတို့ရဲ့ အမျိုးသားတွေကို ဖြုတ်ချဖို့ ကြိုးစားလာနိုင်တယ်ဆိုတာပါ။ ဒီစာကို မမေ့ပါနဲ့။ ယခု ကုလက ICC ရှေ့နေချုပ် ပြစ်မှု ကျူးလွန်တာကို ကုလရဲ့ သုံးပါးထိုင်ခုံ၊ ပြီးရင် ၂၁ နိုင်ငံ၊ ပြီးရင် နိုင်ငံစုံနဲ့ စစ်ဆေးတယ်ဆိုတာပါ။ အမျိုးသမီးဝန်ကြီးတစ်ယောက်ရဲ့ မှတ်ချက်နဲ့ မဖြုတ်သင့်ဘူး၊ NGO/CSO အော်တာနဲ့ မဖြုတ်သင့်ဘူးဆိုတာပါ။ ဆရာမ ဒေါ်ဇူဇနာ လှလှစိုးလည်း ဒီဆောင်းပါးကို ဖတ်ပြီး ကုလရဲ့ စံကို လေ့လာနိုင်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

အကျဉ်းချုပ်ရရင် NUG ဟာ လိုအပ်ချက်တွေ ရှိနိုင်ပေမယ့် အချို့ကိစ္စတွေမှာ စုံစမ်း စစ်ဆေးတာတွေက အခက်အခဲတွေ ကြားထဲက ကုလထက်၊ အမေရိကန်၊ ယူကေထက် မြန်တယ်၊ ပြတ်သားနေတယ်ဆိုတာ တွေ့နေရပါတယ်။ အခြားလက်နက်ကိုင်တွေ PLA, SRA ထက်လည်း မိမိလူကို အရေးယူတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ယခု NGO/CSO တွေက NUG မုဒိမ်းမှု စစ်ဆေးတာ ခြောက်လ ကြာလို့ စာထုတ်တာဟာ တမင် အပြစ်ရှာ လုပ်နေတယ်ဆိုတာ ပြည်သူများက မြင်အောင် ကြည့်နိုင်ကြပါစေ။ သူတို့က အမေစု လက်ထက်မှာ စစ်တပ်ထက် အမေစုကို ပိုဝေဖန်သလို ယခုလည်း NUG ကိုသာ တိုက်နေတာပါ။ ပြည်သူများ အမှန်ကို မြင်နိုင်ပါစေ။